Görlitz – klimatyczne miasto tuż przy polskiej granicy
Görlitz to czarujące niemieckie miasto położone tuż przy granicy z Polską, nad rzeką Nysą Łużycką. Od polskiego Zgorzelca dzieli je zaledwie krótki spacer przez Most Staromiejski, a wspólna historia obu miast sięga setek lat wstecz. Miasto może pochwalić się nie tylko ponad 950-letnią historią, ale również imponującą liczbą zabytków, w tym kamienicami z czasów gotyku, renesansu, baroku oraz secesji. Łącznie ponad 4000 zabytkowych budynków. WOW! Ale spokojnie – nawet jeśli nie jesteśmy fanami przewodników i muzeów, to wizyta w Görlitz na weekend również będzie doskonałym wyborem. To miasto ma przyjemny klimat – jest spokojne, zadbane, pełne zieleni i przyjemnych zaułków. Do tego znajdziemy tutaj mnóstwo kawiarenek, piekarni i lokalnych knajpek, w których łatwo się zasiedzieć.

Dlaczego warto odwiedzić Görlitz?
Śmiało można powiedzieć, że Görlitz to jedno z najpiękniejszych, a jednocześnie najbardziej niedocenianych miast we wschodnich Niemczech. Choć znajduje się tuż za granicą z Polską, wciąż pozostaje mało znane wśród polskich turystów – a szkoda! Bo powodów, by odwiedzić Görlitz, jest naprawdę wiele.
- Architektoniczna perła bez tłumów – Miasto przetrwało II wojnę światową praktycznie bez większych zniszczeń, dzięki czemu uchodzi za jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych i renesansowych miast Niemiec. Znajdziemy tutaj ponad 4 tysiące zabytkowych budynków, w tym kamienice z czasów gotyku, renesansu, baroku i secesji. Spacerując uliczkami Görlitz, można odnieść wrażenie, że czas się tu zatrzymał – bez nachalnej komercji i bez szalonych tłumów turystów.
- Filmowe miasto – Görlitz stało się popularne wśród reżyserów z całego świata – nakręcono tu ponad 100 filmów, w tym hollywoodzkie produkcje. To właśnie tutaj powstały sceny do Grand Budapest Hotel, Lektor, Złodziejka książek czy Bękarty Wojny. Niektórzy nazywają miasto wręcz „Görliwood”. Dlatego też dla miłośników kina to dodatkowy smaczek.
- Świetna lokalizacja i łatwy dojazd – Z Wrocławia do Görlitz dojedziesz w zaledwie 2 godziny samochodem. Można też skorzystać z pociągu lub autobusu. Bliskość granicy sprawia, że to świetna opcja na szybki wypad, nawet bez noclegu.
- Połączenie historii i natury – Miasto rozciąga się nad malowniczą rzeką Nysą Łużycką, która stanowi naturalną granicę z Polską. Most Staromiejski łączy niemieckie Görlitz z polskim Zgorzelcem, co daje unikalną możliwość zwiedzania „dwóch krajów jednocześnie”. W okolicy znajdziemy również piękne parki, jeziora oraz trasy spacerowe.



Najciekawsze atrakcje Görlitz na weekend i nie tylko!
W Görlitz spędziliśmy intensywny weekend, który pozostawił w nas pewien niedosyt. Zwyczajnie musimy tutaj wrócić po więcej. Na początek skierowaliśmy się do informacji turystycznej. Znajduje się ona pomiędzy Górnym a Dolnym Rynkiem, pod adresem Obermarkt 32. Dostaliśmy tam solidną porcję praktycznych informacji oraz mapę miasta z zaznaczonymi najważniejszymi atrakcjami Görlitz. Z praktycznych wskazówek warto zapamiętać jedno: gotówka to podstawa. W wielu miejscach – kawiarniach, sklepach czy mniejszych lokalach – nie zapłacimy kartą, a bankomatów w centrum jest zaskakująco niewiele.
Miasto zwiedzaliśmy na dwa sposoby. Najpierw ruszyliśmy samodzielnie na niespieszny spacer z aparatem w dłoni, dając się prowadzić zaułkom i detalom architektury. Następnie skorzystaliśmy z wycieczki objazdowej po Görlitz i Zgorzelcu w towarzystwie przewodnika. Artur sypał ciekawostkami i miejskimi historiami niczym iluzjonista sztuczkami z rękawa. Całość trwała około 1,5 godziny, a odbywała się na pokładzie cichego, elektrycznego pojazdu. Po więcej informacji odsyłamy Was na stronę Artura.



1. Rynek Dolny (Untermarkt) – serce Görlitz i perła architektury
Zwiedzanie Görlitz warto rozpocząć od Rynku Dolnego (Untermarkt) – centralnego punktu Starego Miasta i jednego z najpiękniejszych placów w Niemczech. Otoczony renesansowymi i barokowymi kamienicami, potrafi oczarować wędrowców. Warto tutaj zwrócić uwagę na bogactwo detali architektonicznych. Przez görlitzki rynek dolny przechodziliśmy parokrotnie i za każdym razem sprawiał, że przystawaliśmy tutaj na dłużej. Dobrym pomysłem będzie z pewnością kawa w jednej z tutejszych kawiarni.
To właśnie tutaj znajdziesz takie perły jak:
- Ratusz Miejski – z XVI-wiecznym posągiem Temidy (bez opaski na oczach!) oraz wieżą widokową, z której rozciąga się panorama miasta. Polecamy wdrapać się na jej szczyt, gdyż jest to najlepszy punkt widokowy w całym Görlitz!
- Waga Miejska – zabytkowy budynek z XV/XVI wieku, dawniej służący do ważenia towarów. Odnajdziemy ją pod numerem 14.
- Fontanna Neptuna – barokowy akcent z 1756 roku, który zdobi południową część placu.
- Ratsapotheke – dawna apteka ratuszowa z wyjątkowym zegarem słonecznym Zachariasa Scultetusa z 1550 roku. Obok poznania bieżącej godziny daje możliwość zaobserwowania na niebie poszczególnych planet. Dziś działa tu klimatyczna kawiarnia. ul. Untermarkt 24
- Łuk Szeptów – niezwykły, półkolisty portal o zaskakującej akustyce: wyszeptane słowa po jednej stronie są wyraźnie słyszane po drugiej. Natomiast, jeśli wierzyć plotkom, nic nie usłyszy ten, który będzie stał pośrodku. Szukajmy go pod adresem Untermarkt 22.
- Dom Brązowego Jelenia (Der Braune Hirsch) – filmowa gwiazda Görlitz, znana z takich produkcji jak Grand Budapest Hotel czy W 80 dni dookoła świata. Jelenia szukajmy pod numerem 26.



Rynek Dolny to również miejsce, gdzie przez wieki mieszkali najbogatsi kupcy. Śladem ich obecności są domy halowe – unikatowe kamienice z wysokimi sklepieniami krzyżowymi, do których wjeżdżano wozami z towarem. Dziś większość z nich jest niedostępna dla zwiedzających, z wyjątkiem Schönhof – najstarszego mieszczańskiego domu w mieście, obecnie siedziby Muzeum Śląskiego. Warto zajrzeć do środka, by podziwiać XVI-wieczne sklepienia, ścienne malowidła i wyjątkową fasadę w czerwieni.
Spacerując po rynku, warto również zwrócić uwagę na Nowy Ratusz z 1903 roku, którego fasadę zdobią herby miast Górnołużyckiego Związku Sześciu Miast (Bautzen, Kamenz, Lubań, Löbau, Zittau, Görlitz). Tuż obok stoi starszy o niemal 400 lat Stary Ratusz, dostępny do zwiedzania, o czym poniżej.





2. Ratusz w Görlitz – symbol władzy i sprawiedliwości
Nad Dolnym Rynkiem góruje imponująca bryła ratusza wraz z Wieżą Ratuszową. Trzeba przyznać, że Ratusz w Görlitz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w mieście. Po raz pierwszy wspomniano o nim w dokumentach już w 1369 roku, a do dziś pełni funkcję siedziby lokalnych władz. Warto zwrócić uwagę na posąg Temidy, stojący przy reprezentacyjnych schodach prowadzących do Starego Ratusza. Przedstawiona została ona w nietypowej wersji – bez zasłoniętych oczu. Taki wizerunek miał podkreślać, że sprawiedliwość w Görlitz była jawna i bezstronna.
Spójrzmy teraz na Wieżę Ratuszową, która została wzniesionej w 1378 roku i przebudowana w XVI wieku. Jej fasada skrywa dwa niezwykłe zegary – jeden z nich zdobi głowa dawnego strażnika miejskiego, który – jak głosi legenda – zasnął na warcie i nie zauważył pożaru. Na pamiątkę tego wydarzenia jego oczy co minutę się otwierają, świecąc pomarańczowym światłem. Drugi zegar pokazuje fazy Księżyca, a tuż nad nim widnieje złoty lew – symbol Görlitz.



Warto zajrzeć także do środka – wieża ratuszowa jest dostępna dla zwiedzających. Po pokonaniu 191 schodów można podziwiać widok na całe miasto, sąsiedni Zgorzelec oraz malowniczą okolicę. Jest też szansa, że usłyszymy ryk lwa (ale szczegóły tej historii pozostawiamy przewodnikowi na miejscu). Naszym zdaniem to jeden z najważniejszych punktów na mapie atrakcji Görlitz. Sama wieża ma około 60 metrów wysokości. Można ją zwiedzać jedynie o określonych godzinach wraz z przewodnikiem (nasz mówił tylko po niemiecku).





3. Domy Halowe – unikatowe kamienice kupieckie
Jednym z najbardziej unikalnych symboli Görlitz są tzw. domy halowe – potężne, mieszczańskie kamienice, które od średniowiecza łączyły funkcje mieszkalne, handlowe i reprezentacyjne. Ich charakterystyczna konstrukcja obejmowała przestronną, dobrze oświetloną halę z wysokimi sklepieniami krzyżowymi, przez którą można było wjechać wozem konnym prosto na dziedziniec. To właśnie w tej przestrzeni kupcy prezentowali swoje towary – niezależnie od pogody – a zaproszeni goście mogli korzystać z komfortowych pokoi, podziwiając przy okazji bogactwo i pozycję gospodarza.
Kupcy bogacili się dzięki temu, że przez Görlitz przechodził szlak handlowy Via Regia, który łączył odległą Hiszpanię z Rosją.Dziś w mieście przetrwało kilkanaście takich budynków, z których wiele znajduje się w rękach prywatnych. Jednym z nielicznych udostępnionych do zwiedzania jest dom przy Brüderstraße 9, gdzie można za darmo zajrzeć do surowego, nieodnowionego jeszcze wnętrza. Jednak Najbardziej znanym przykładem domów halowych jest jednak Schönhof – najstarszy mieszczański budynek w Görlitz, pochodzący z XV wieku, z charakterystyczną czerwoną elewacją. Dziś mieści się tu Muzeum Śląskie, gdzie oprócz fascynujących wystaw można podziwiać oryginalne, drewniane sklepienia z XVI wieku, malowidła ścienne i historyczne portale.

4. Görliwood – filmowa stolica Saksonii
Dzięki doskonale zachowanych zabytkom i unikalnej architekturze, Görlitz od lat przyciąga uwagę nie tylko turystów, ale służy również jako plan filmowy dla hollywoodzkich produkcji. Kręcono tutaj ponad 100 filmów, w tym takie hity jak „Lektor”, „Złodziejka książek”, „Bękarty wojny” Quentina Tarantino czy „Grand Budapest Hotel” Wesa Andersona. W tym ostatnim sceny realizowano w dawnym domu towarowym Kaufhaus Görlitz – wystarczy spojrzeć na kolorowe lobby, by od razu rozpoznać tę secesyjną perełkę. Co ciekawe, aż sześć filmów z Görlitz zdobyło Oscara, a Grand Budapest Hotel otrzymał nagrodę za scenografię – wystawiając tym samym również piękną laurkę miastu! Nic zatem dziwnego, że Görlitz przyjęło miano „Görliwood” a po mieście organizowane są specjalne spacery śladem planów zdjęciowych.



5. Rynek Górny (Obermarkt) – serce Starego Miasta
Spacerując z Rynku Dolnego ulicą Brüderstraße, trafiamy na Rynek Górny (Obermarkt) – jeden z największych i najbardziej reprezentacyjnych placów Görlitz. Powstał około 1250 roku i do dziś zachował swój historyczny układ. Plac otaczają piękne kamienice z różnych epok – głównie barokowe i wilhelmińskie, ale nie brakuje też starszych, gotyckich i renesansowych budynków.
Na Rynku Górnym odbywają się największe wydarzenia kulturalne miasta, jak Śląski Jarmark Bożonarodzeniowy czy Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych ViaThea. Warto zwrócić uwagę na kościół Świętej Trójcy (Dreifaltigkeitskirche) z XIII wieku – jedną z najstarszych świątyń w mieście, ze zdobionymi sklepieniami i pochodzącym z 1520 r. ołtarzem Złota Maria. Krajobraz placu uzupełnia fontanna Heroldbrunnen (około 1540 r.), znana także jako Georgsbrunnen, przedstawiająca strażnika miejskiego z podniesioną spódnicą i lwa z wyciągniętym językiem u jego stóp.
W zachodniej części Rynku Górnego wznosi się wieża Reichenbach (Reichenbacher Turm) – jedna z trzech zachowanych wież obronnych miasta. Ma 51 metrów wysokości i pełni funkcję wieży widokowej. W środku znajduje się ekspozycja poświęcona historii wieży, również w języku polskim. Aby dotrzeć na taras, trzeba pokonać 165 schodów, ale panorama Starego Miasta i okolic zdecydowanie wynagradza wysiłek.


6. Wieże miejskie w Görlitz – strażnicy przeszłości
Görlitz nie bez powodu nazywane jest „miastem wież” – w panoramie miasta wyraźnie dominują charakterystyczne, średniowieczne strażnice. Jeśli dobrze zaplanujemy wizytę, możemy odwiedzić wszystkie najważniejsze z nich w ciągu jednego dnia! Najbardziej imponującą z nich jest Gruba Wieża (Dicker Turm) – zbudowana około 1250 roku i zachwycająca swoją masywną sylwetką. Ma 46 metrów wysokości, a grubość jej murów dochodzi do ponad 5 metrów, co czyni ją prawdziwą twierdzą w sercu miasta. W jej sąsiedztwie warto również zwrócić uwagę na przepiękny Kaufhaus Görlitz – dawny dom towarowy, znany m.in. z filmu Grand Budapest Hotel.
Najwyższą z miejskich wież jest Wieża Reichenbach (Reichenbacher Turm) – ma aż 51 metrów i służy dziś jako punkt widokowy z wystawą poświęconą historii fortyfikacji (dostępna również po polsku). Z kolei najstarszą wieżą w Görlitz jest Wieża Mikołaja (Nikolaiturm) – surowa, kamienna, pamiętająca początki obronnych murów miejskich.






7. Kościół św. Piotra i Pawła – gotycka perła nad Nysą
Trudno wyobrazić sobie panoramę Görlitz bez majestatycznych wież kościoła farnego św. Piotra i Pawła, które dumnie górują nad Nysą Łużycką. Już z oddali uwagę przyciąga charakterystyczny dach pokryty miedzianą blachą, a z bliska – potężna, pięcionawowa bryła późnogotyckiej świątyni. Choć obecny kościół wzniesiono w XV wieku, to jego zachodnia część skrywa pozostałości wcześniejszej, XIII-wiecznej bazyliki. Warto zwrócić uwagę na pięknie zdobiony, historyczny portal. Wnętrze zachwyca przestrzenią, światłem i detalem, ale prawdziwą sensacją są tu organy słoneczne – ogromny, kunsztownie zdobiony instrument, którego dźwięk robi piorunujące wrażenie. Ich nazwa wywodzi się od 17 piszczałek, które uformowano na kształt promieni słonecznych.



8. Muzea w Görlitz – nie tylko dla miłośników historii
Choć Görlitz zachwyca architekturą, to również miłośnicy muzealnych wędrówek znajdą tu coś dla siebie. Szczególnie warte uwagi jest Muzeum Przyrodnicze im. Senckenberga – ciekawa placówka mieszcząca się w centrum miasta, tuż obok Grubej Wieży. Na kilku piętrach tej dawnej kamienicy czeka prawdziwa przyrodnicza podróż – od geologii i biologii gleby, przez florę i faunę Łużyc, aż po egzotyczne gatunki z dalekich stron świata. Sporą atrakcją są naturalnie spreparowane zwierzęta, a także tropikalna strefa w piwnicy, w której dzieci mogą z bliska przyjrzeć się kolorowym rybom, płazom i gadom. To muzeum edukuje, bawi i uczy – nie tylko najmłodszych.



Warta odwiedzenia jest również siedziba Muzeum Śląskiego, ulokowana w jednym z najstarszych renesansowych domów mieszczańskich Niemiec. W jego wnętrzach odkryjemy bogactwo historii i kultury regionu, a prawdziwą perełką jest Górnołużycka Biblioteka Nauk – majestatyczne, stare wnętrze z imponującym księgozbiorem liczącym ponad 140 000 woluminów.


9. Landeskrone – wygasły wulkan tuż za miastem
Jeśli marzy nam się chwila oddechu od miejskiego zgiełku, warto rozważyć niezbyt wymagającą wycieczkę na Landeskrone. To wygasły wulkan, który dumnie wznosi się na wysokość 420 metrów, zaledwie kilka kilometrów od centrum Görlitz. Doskonale widać go choćby z wieży ratuszowej, a pod jego podnóże bez problemu dotrzemy tramwajem z centrum miasta.
Na szczyt prowadzi kilka łatwych tras spacerowych, a cała wyprawa w wersji ekspresowej może zająć zaledwie godzinę i nie wymaga szczególnej kondycji. Na górze czeka na nas kamienna wieża Bismarcka oraz restauracja z niewielką, ogólnodostępną wieżą widokową. Wejście jest bezpłatne, a panorama należy do całkiem przyjemnych. Przy dobrej pogodzie można podziwiać nie tylko całe Görlitz i jezioro Berzdorfer See (sztuczne jezioro powstałe po dawnej węgla kamiennego), ale nawet odległe Karkonosze (!).



Nocleg w Görlitz
Spędzając weekend w Görlitz, zatrzymaliśmy się w zbierającym bardzo dobre recenzje hotelu VIA’s Appartements und Ferienwohnungen. Obiekt znajduje się zaledwie 300 metrów od Grubej Wieży, więc przez cały pobyt poruszaliśmy się wyłącznie pieszo. Czekał na nas tutaj mega przyjemny i przestrony apartament, smaczne śniadanie oraz co chyba najbardziej ucieszyło nasze dziecko, we wspólnej przestrzeni odkrylismy stół do piłkarzyków oraz ping-ponga – mała rzecz, a cieszy! Samochód natomiast zostawiliśmy po sąsiedzku, na zadaszonym, piętrowym parkingu Parkhaus Citycenter Frauentor, znajdującym się tuż po drugiej stronie ulicy (10 € za dobę).

Materiał powstał we współpracy z miastem Görlitz
Obserwuj nas i bądź z nami na bieżąco!
Drogi Czytelniku,
Mamy nadzieję, że udało Ci się odnaleźć na blogu wszystkie niezbędne informacje i zaplanować swój urlop. Będziemy wdzięczni za skromny napiwek wrzucony do blogowej skarbonki lub wsparcie naszych działań poprzez zakupy w naszym małym górskim sklepie. Dziękujemy serdecznie i do zobaczenia na szlaku 🙂




Comments are closed.