Blog podróżniczy - piszemy o górach i turystyce

Daj się zgubić na Pustyni Błędowskiej

– Pustynia Błędowska jest największą pustynią w Europie
– Polecamy trzy punkty widokowe na Pustyni Błędowskiej
– Największą atrakcją Pustyni Błędowskiej jest Róża Wiatrów
– Znajdziecie tutaj również żółty szlak pustynny

Pomiędzy trzema miejscowościami: Klucze, Chechło oraz Błędów, w województwie małopolskim, znajduje się Pustynia Błędowska, zwana również polską Saharą. To największy teren występowania piasków śródlądowych w Europie, który obejmuje obszar około 33 km². Dzięki temu Pustynia Błędowska to spora atrakcja dla turystów. Z Krakowa dojedziecie tutaj po 50 minutach, a z Katowic po 30. Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że jeszcze wiek temu, gdy pustynia była bardziej dzika, można tutaj było doznać zjawiska fatamorgany. Jednak i dziś warto zarezerwować sobie odrobinę czasu, aby pobłądzić po piaskach wielkiej piaskownicy!  Obszar znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd oraz częściowo na terenie użytku ekologicznego Pustynia Błędowska. Graniczy bezpośrednio z Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym.

Pustynia Błędowska Mapa Atrakcji

Historia Polskiej Sahary

Pustynia Błędowska leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej. Polska Sahara ma niecałe 10 km długości i około 4 km szerokości. Powstanie Pustyni Błędowskiej, to jak mawiają naukowcy, wyjątkowa zbieżność uwarunkowań przyrodniczych oraz antropogenicznych. Najpierw w niecce powstałej w dolomitowo-wapiennych skałach triasowych poczęły gromadzić się spore ilości polodowcowych osadów piaszczysto żwirowych. Na obszarze Pustyni Błędowskiej średnia grubość osadów wynosi 40 metrów, ale są też i miejsca, gdzie sięga nawet i 70 metrów! Po ustąpieniu lodowców na terenie Europy takie obszary były dość częstym zjawiskiem. Przez długi czas tereny te poddawane zostały erozyjnemu działaniu wiatrów oraz wody, co nie sprzyjało wzrostowi roślinności.

Gdy klimat nieco się ocieplił, pojawiły się tu gęste bory sosnowe, które związały tutejsze piaski na bardzo, bardzo długi czas. I dopiero ten las, w okolicach XIII wieku, zaczął być intensywnie eksploatowany. W okolicach Olkusza wydobywano rudy srebra i ołowiu, które później były transportowane i wytapiane w hutach. A żeby ogień dobrze się tlił oraz aby stropy kopalń się nie zawaliły, potrzeba było ogromnych ilości drewna. Wycinka połączona z silnym poborem wód gruntowych, doprowadziła do powstania pustyni o pochodzeniu antropogenicznym. Choć trzeba przyznać, że gdyby nie szczególne uwarunkowania przyrodnicze, to by jej tu po prostu nie było. Początkowo Pustynia Błędowska zajmowała obszar około 150 km2, niestety obszar ten się mocno skurczył do raptem 33 km2 (z czego ok. 35% to obszar lotnego piasku). Poniżej zdjęcie jak Pustynia Błędowska wygląda z góry.

Pustynia Błędowska z góry
Pustynia Błędowska widok z góry

Warto wspomnieć, że pomimo spotykania tutaj zjawiska fatamorgany i burz piaskowych, to nasza pustynia nie jest pustynią w sensie klimatycznym, choć ma specyficzny mikroklimat. Średnie temperatury oraz opady, poparte wieloletnimi obserwacjami, nie odbiegają od otaczających ją obszarów. Obecnie największym zagrożeniem dla pustyni jest rozjeżdżanie terenu, zarastanie muraw przez drzewa i krzewy. Głównie problematyczna jest sosna zwyczajna oraz ekspansja obcego gatunku – wierzby ostrokończystej.

A Jak Było Naprawdę?

Zgodnie z inną wersją, to diabeł poirytowany olkuskimi kopalniami, leciał z workiem nadbałtyckiego piasku. Cel był jasny, zasypać kopalnie, jednak głuptas zahaczył workiem o kościół w Błędowie i rozsypał wszystkie ziarenka. I tak właśnie powstała pustynia.

Pustynia Błedowska Róża Wiatrów

Zwiedzanie Pustyni Błędowskiej z Dzieckiem

Z racji, że mieszkamy w Krakowie, to byliśmy na Pustyni Błędowskiej już parokrotnie. I za każdym razem wycieczka zajmowała nam około pół dnia. Czas ten pozwalał na nieśpieszną wizytę na najważniejszych punktach widokowych Pustyni Błędowskiej.Często do grafiku dorzucaliśmy bonusowo jakąś atrakcję z Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jeśli wybieracie się na spacer po Pustyni Błędowskiej, warto odwiedzić wszystkie wspomniane przez nas punkty. Dwa z nich znajdują się w miejscowości Klucze, zaś jeden w miejscowości Chechło. Przy każdym z nich znajdziecie bezpłatny parking, ulokowany dosłownie przy atrakcji. Na szczęście pustynię przez ostatnie kilka lat mocno odchaszczano, dzięki czemu wciąż można wybrać się tutaj na piaskowy spacer.

Pustynia Błędowska z Dzieckiem
Pustynia Błędowska z Dzieckiem

1. Pustynia Błędowska Róża Wiatrów

Naszym zdaniem Róża Wiatrów jest najciekawszą atrakcją na Pustyni Błędowskiej. Znajdziecie ją przy drodze pomiędzy Kluczami a miejscowością Bolesław. Od głównej drogi odbija w prawo nieco żwirowo – piaskowo – dziurawa droga, będzie to ostatni kilometr do atrakcji. Tutaj google maps nieco się gubi, ale warto podjechać maksymalnie, ile się da. Nie ma żadnego zakazu, a samochód możecie zostawić na jednym z kilku parkingów na końcu drogi. Wejście na Pustynię Błędowską jest bezpłatne.

Pustynia Błedowska taras

Róża Wiatrów na Pustyni Błędowskiej wzięła swoją nazwę od drewnianej platformy, która jest udostępniona turystom. W jej okolicach znajdziecie wojskowe działa, co będzie sporą atrakcją dla dzieci. W sezonie, na miejscu znajdziecie małe bistro, w którym można kupić chociażby kiełbasę z grilla. Warto tutaj chwilę pospacerować i zakopać stopy w piasku. Jest to całkiem przyjemne miejsce, choć spokój mącą sine kłęby dymów z wysokich kominów na wschodzie.

Pustynia Błedowska Atrakcje
Pustynia Błedowska jedzenie
Róża Wiatrów

2. Czubatka – Pustynia Błędowska

Jeśli nie planujecie spacerować po pustynnych piaskach, to zapraszamy Was do miejscowości Klucze, do punktu widokowego Czubatka. Aby dojechać na bezpłatny parking, wystarczy wstukać do nawigacji „Czubatka”. Do celu, z ronda w centrum miejscowości Klucze, prowadzi dość wąska, asfaltowa droga. Na jej końcu znajdziecie parking na którym możecie pozostawić samochód. Z parkingu wystarczy podejść dosłownie kilkanaście metrów.

Czubatka jest jednym z ciekawszych punktów widokowych na Pustynię Błędowską. Usytuowana nieco z góry względem wydm i piasków, a do tego łatwo osiągalna. To tutaj można spotkać największe rzesze turystów. Znajdziecie tutaj lornetę, drewniane ławki oraz przyjemne widoki. Wysoka wieża obok służy ochronie przeciwpożarowej okolicznych lasów. Niestety nie można na nią wejść.

Pustynia Błedowska Czubatka
Pustynia Błedowska Czubatka
Pustynia Błedowska Czubatka

3. Wzgórze Dąbrówka

Ostatni punkt widokowy na Pustynię Błędowską znajdziecie w miejscowości Chechło, na wzgórzu Dąbrówka. Znajduje się on dosłownie 10 minut drogi od Czubatki, więc warto zaryzykować. Nie powinniście mieć problemów, aby tu trafić, ponieważ przy drodze odnajdziecie czytelne drogowskazy. Samochód możecie zostawić na końcu drogi, na niewielkiej pętli.

Na Wzgórzu Dąbrówka czasem można zaobserwować polskich desantowców, którzy na Pustyni Błędowskiej ćwiczą swoje umiejętności. Na miejscu znajdziecie betonową platformę widokową, oraz kilka tablic informacyjnych. Jest też stary bunkier. Warto wspomnieć, że Pustynia Błędowska jest podzielona zarośniętym pasem ciągnącym się wzdłuż koryta Białej Przemszy na linii wschód – zachód. Północna część jest mniejsza i to tutaj można obserwować manewry.

Wzgórze Dąbrówka Pustynia Błędowska
Wzgórze Dąbrówka Pustynia Błędowska
Wzgórze Dąbrówka Pustynia Błędowska
Wzgórze Dąbrówka Pustynia Błędowska

Jakie Zwierzęta Można Spotkać na Pustyni Błędowskiej

Jeśli będziecie mieć szczęście, to spotkacie tutaj padalca, czyli tak zwaną jaszczurkę beznogą, zaskrońca, czy też jaszczurkę zwinkę. Na Pustyni Błędowskiej płazy należą do rzadkich gości. To z uwagi na duży problem z dostępem do wody w okresie rozrodczym. Jest za to pająk tygrzyk paskowany, który wyemigrował w te rejony z południa Europy. Jest też modraszek arion, czyli motyl zagrożony wyginięciem. Jednak chyba największe wrażenie czyni, przynajmniej z nazwy, mrówkolew wydmowy. Owad ten jest zaliczony do Czerwonej Księgi Zwierząt jako gatunek bardzo wysokiego ryzyka. Fauna pustyni to głównie owady i ptaki (150 gatunków). Obecnie podejmuje się działania, które mają na celu  uchronienie unikalnego obszaru poprzez sukcesywne karczowanie drzew.

Pustynia Błędowska
Czy wpis był dla Ciebie pomocny?
[Głosów: 4   Average: 5/5]

2 komentarze

  1. Wiele razy miałem zamiar się tam wybrać, tylko że dla samej jej nie do końca być może warto. Ciekawe miejsca ale takie jak ściernisko tylko z morskim piachem. podobno bardzo zarasta i za parę lat może przestać nawet istnieć jeśli będzie to nadal tak szybko postępowało.

  2. O tej pustyni wielokrotnie już czytałem, zresztą uczy się o tym nawet w szkole. Nie wiem kiedy dane mi będzie się na nią wybrać, ale w przyszłym roku chce pojawić się na dolnośląskiej pustyni. Też trochę piachu jest 😉

Write A Comment