Blog podróżniczy - piszemy o górach i turystyce

Szczeliniec Wielki – Góry Stołowe

Czas: 1h 10 min (2h ze zdjęciami); Dystans: 3,2 km; Przewyższenie: 218 m

Szczeliniec Wielki jest najwyższym szczytem Gór Stołowych i to od niego warto rozpocząć zwiedzanie tutejszych szlaków. Trasa nie jest ani trudna, ani czasochłonna, za to chwilami pysznie widokowa i pasjonująca. Szczególnie, gdy wiedzie przez owiany tajemnicą Skalny Labirynt. Wtedy to trasa przemyka przez głębokie szczeliny i schodzi do samych czeluści piekielnych! 

Dojazd oraz Parking – trasa na Szczeliniec Wielki

Aby dotrzeć tutaj z Kudowy będziecie potrzebowali 20minut. Ale za to jakich 20 minut! Podróż wiedzie przez sławną Drogę Stu Zakrętów. Dusza raduje się za każdym przejechanym łukiem i wirażem. Z Wrocławia traficie tutaj po niespełna 2h podróży, choć niestety z drugiej strony. Na miejscu auto możecie zostawić na jednym z kilku tutejszych parkingów. Opłata wynosi 10zł. We wrześniu już nikt należności nie egzekwował. Jeżeli zdecydujecie się na pętlę od strony Pasterki, tamtejszy parking  jest bezpłatny (miejsca na 10 samochodów). Jednakże na stronie schroniska odnajdziecie informację odradzającą pozostawianie samochodu w tym miejscu na noc.  W obu opcjach interesuje Was żółty szlak, który zarówno od strony Karłowa jak i Pasterki doprowadzi do przełęczy pomiędzy Małym i Wielkim Szczelińcem. Stąd do schroniska pozostanie 10minut. Już na przełęczy, widać że piaskowiec jest silnie spękany. Te regularne pęknięcia noszą nazwę “ciosu”. Dlatego też piaskowce tego poziomu określane są jako „piaskowce ciosowe”.

Szczeliniec Wielki trasa
Szczeliniec Wielki

Franciszek Pabla

W czasach, gdy turyści wędrowali do dzikich i niebezpiecznych Błędnych Skał, wejście na Szczeliniec Wielki uchodziło za niemożliwe. A były to też niespokojne czasy. Prusy, będące patronami tych ziem, szykowały się do wojny z Austrią i poczęły militaryzować region. Najpierw ruszyła budowa Fortu Karola na nieodległej górze Ptak. Później, gdy prace postępowały, zwrócono uwagę na najwyższy tutejszy szczyt, na Szczeliniec. Żołnierze bardzo szybko przetarli, często z użyciem materiałów wybuchowych, ścieżkę na szczyt. Rekonesans góry pomagał wykonać młody mieszkaniec Karłowa, Franciszek Pabla. Szczyt wnet odwiedził król Fryderyk Wilhelm II, a Franciszek miał przyjemność tę grupę oprowadzać. Wizyta zapoczątkowała istny boom na Szczeliniec Wielki, a pomysł budowy fortu zarzucono.

Szczeliniec Wielki
Szczeliniec Wielki

Już niedługo do dobrego tonu należała wizyta i podziwianie wschodu słońca ze szczytu, a bliskość dwóch uzdrowisk, Dusznik i Kudowy, spowodował napływ turystów. Szczeliniec odwiedził w 1790 Johann Goethe, a 10 lat później wschód słońca podziwiał z tego miejsca późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych – John Quincy Adams. Jednak nie wszyscy mieli tyle szczęścia. Niepocieszony kuracjusz pobliskich Duszników, Fryderyk Chopin, pisał ze smutkiem „… alem jeszcze nie był tam, gdzie wszyscy jadą, bo mi zakazano. Jest tu w bliskości Reinerz (Dusznik) góra ze skałami zwana Heuscheuer (Szczeliniec Wielki), miejsce, z którego widoki zachwycające, ale dla niezdrowego powietrza na samym wierzchołku nie wszystkim dostępna, a jestem jednym z tych pacjentów, na nieszczęście, którym tam nie wolno.” A Franciszek?

szczeliniec góry stołowe
Szczeliniec

Schronisko Szczeliniec Wielki

Od Króla Wilhelma III otrzymał miano przewodnika królewskiego i kasjera Szczelińca Wielkiego. Było to pierwsze powołanie na przewodnika górskiego w całej Europie! Dzięki czemu Pabel oprowadzał turystów tutaj do końca życia, przez długich 71 lat, częstokroć po trzy, cztery razy dziennie. W roku 1845 zostało na tarasach wybudowane schronisko. W stylu tyrolskim, dzięki czemu nosi nazwę „Szwajcarki”. Co ciekawe, jest to jedno z najstarszych schronisk w Sudetach, a do tego jedyne, które z założenia powstało w celu obsługi ruchu turystycznego, a nie wykorzystano do tego zaadaptowanej chaty pasterskiej. Obecnie jest na tyle popularne, że nocleg należy rezerwować ze sporym wyprzedzeniem.

Szczeliniec Wielki schronisko
szczeliniec wielki schronisko

Szczeliniec Wielki Opis Szlaku

Karłów – Schronisko

Przez pierwsze 10 minut od Karłowa szlak wiedzie alejką pomiędzy licznymi budkami z goframi, lodami i pamiątkami. Po przekroczeniu granic Parku musicie wybrać „bramkę” numer jeden, innej opcji nie ma. Bramka numer dwa to zejście ze skalnego labiryntu. Wszystko ładnie opisane w aurze zapachu z pobliskich bezpłatnych toalet. Historycznie droga do góry wiodła po 665 schodach. Teraz nie mamy pewności, ile ich faktycznie jest, zapomnieliśmy zliczyć 😊 Niestety szlak praktycznie na całej długości i z obu stron jest ograniczony metalową, zieloną balustradą. Domyślamy się, z jakich powodów została zamocowana, jednak trzeba przyznać, że przynajmniej wyjście do góry jest przez to odrobinę obdarte z emocji.

Szczeliniec Wielki
Szczeliniec Wielki szlaki
Szczeliniec Wielki szlak
Szczeliniec Wielki trasa
Szczeliniec Wielki szlaki
Szczeliniec Wielki

Przy schronisku powinniście się pojawić po około 40 minutach (od wyjścia z parkingu) oraz po 30 minutach od przekroczenia granicy Parku. Szlak od Pasterki jest krótszy i bez metalowych ograniczeń, bardziej naturalny. Obie trasy spotykają się na przełęczy pomiędzy Małym i Wielkim Szczelińcem, skąd do schroniska pozostanie 10 minut. Nim do niego dotrzecie, przyjdzie Wam przekroczyć niewielkich rozmiarów Ucho Igielne, widoczne na jednym z powyższych fotografii.

szczeliniec wielki trasa - mapa

Przy schronisku zazwyczaj jest tutaj tłoczno i gwarno, ale jeśli przybędziecie po sezonie, jest szansa, że będziecie mieć cały taras widokowy tylko dla siebie. Po lewej odnajdziecie dwie tablice pamiątkowe. Pierwsza z nich ku pamięci Franza Pabla, druga upamiętniająca wizytę J.W. Goethego. A dalej, jeśli dobrze się przyjrzycie, znajduje się winda towarowa do transportu zaopatrzenia. Szwajcarka jest drugim schroniskiem, obok tatrzańskiego w Dolinie Pięciu Stawów, gdzie towarów nie można dowieźć samochodem. Wcześniej pakunki wnosili tragarze oraz osły. Jeśli staniecie na tutejszym punkcie widokowym, wówczas przed Wami roztoczy się piękny widok na czeską część Gór Stołowych. Na pierwszym planie widoczne są Broumovske Steny i ich najwyższy szczyt Božanovský Špičák. Przy dobrej pogodzie dojrzycie również Karkonosze, Góry Wałbrzyskie oraz Sowie. Poniższa mapa pochodzi ze strony Parku Narodowego Gór Stołowych.

szlak na szczeliniec
Szczeliniec Wielki
góry stołowe szczeliniec

Labirynt Skalny

Gdy już nacieszycie oczy widokami z tarasów, macie do wyboru dwie opcje powrotu – zejść tym samym szlakiem lub podążyć płatnym, jednokierunkowym odcinkiem przez Labirynt Skalny. I uwierzcie nam na słowo, grzechem byłoby powrócić tutaj szlakiem już przebytym. W roku 1804 ustalono opłatę 4 groszy srebrnych dla dorosłych oraz 2 grosze dla dzieci i służących. Dziś jest nieco drożej i trzeba zapłacić 10 zł za bilet normalny oraz połowę mniej za ulgowy. Można płacić kartą. Uwaga, po wykupieniu biletu oraz wkroczeniu na trasę nie ma możliwości powrotu do schroniska. Jedyna droga prowadzi w dół, do Karłowa. Od listopada do końca kwietnia trasa jest oficjalnie zamknięta. Można wejść, jednak na własne ryzyko i odpowiedzialność. Warunki zimowe trwają tutaj zdecydowanie dłużej, a na trasie pełnej drabinek i zacienionych miejsc bywa niebezpiecznie ślisko.

Szczeliniec Wielki
szczeliniec wielki trasa turystyczna

Mamy złą informację dla osób kolekcjonujących Koronę Gór Polskich. Ponieważ to nie tarasy przed schroniskiem, a dopiero Fotel Pradziada, zwany również Tronem Liczyrzepy, jest najwyższym punktem Szczelińca. Zatem za dopisanie Gór Stołowych do listy musicie zapłacić, choćby piątaka. Sam Fotel znajdziecie bardzo szybko po uiszczeniu opłaty. Obok jest wielbłąd oraz Kaczęta. Choć czasem lepiej nie znać nazw i pozwolić wyobraźni samej rozwikłać zagadkę. Czasem miło poczuć się jak dzieci 😉Po kilku minutach, gdy ścieżka meandruje wśród skał, dotrzecie do tarasu widokowego na północnej krawędzi Szczelińca Wielkiego. W oddali dostrzeżecie Broumovske Steny i Korune, a bliżej symbol Wielkiego Szczelińca – Małpolud.

szczeliniec wielki trasa turystyczna
Szczeliniec Wielki

Tajemnicza Narnia – Piekło i Niebo

To tutaj też płyta piaskowców ciosanych traci swoją zwartość i dzieli się wzdłuż spękań na bloki skalne, które z czasem osiadają i oddzielają się od masywu. Gdy kilka metrów dalej zobaczycie w dole wielką, szeroką szczelinę, czyli tak zwane Piekiełko, to tak, zaraz będziecie nim podążać! Piekiełko to głęboka na 25 metrów szczelina, równoległa do północnej krawędzi Szczelińca Wielkiego. Woda rozluźnia tu margle w podłożu i powoduje rozsuwanie się i odchylanie od pionu piaskowcowych bloków. Ale nie zejdziecie w zaświaty, jeśli macie na plecach wielki plecak, za ciasne są tutejsze szczeliny 😊 Jeśli czujecie się jak w Narni to nic dziwnego, ponieważ była tutaj kręcona. Zdecydowanie jest to najpiękniejszy fragment, jednak w sezonie często tworzą się tutaj zatory i stoi się w sporych kolejkach do przejścia. Środkiem postawione są drewniane kładki, aby suchą stopą przejść przez piekiełko.

szczeliniec wielki trasa turystyczna
Szczeliniec Wielki

Kilkukrotnie, spoglądając przed siebie, mieliśmy wątpliwości, czy aby na pewno tędy, jednak ścieżka jest dobrze poprowadzona i nie ma obawy o pobłądzenie. Dla równowagi, pierwszy taras widokowy po diabelskiej krainie to niebo 😊  Sprawne oko dostrzeże Góry Bardzkie oraz Złote na horyzoncie. Szlak ucieka znów w krainę labiryntu, jednak gdy dojdziecie do miejsca tak wąskiego i małego, że nawet na kolanach nie przejdziecie, warto cofnąć się kilkanaście metrów i obejść go dobrze wydeptaną ścieżką. Osoby do 170 cm wzrostu po zejściu na kolana nie powinny mieć problemu 😉 Gdy dotrzecie do skałki o wdzięcznej nazwie Słoń i stwierdzicie, że chcecie odwiedzić tylko jeden z dwóch tarasów widokowych, wybierzcie ten po lewej. Droga do niego jest dużo ciekawsza. Na obu tarasach znajdują się płatne lunety. Od Słonia do wyjścia to już raptem 10 minut. Pętla, którą właśnie przemierzyliście, znaczona zielonym kolorem, jest Trasą Turystyczną imienia Franciszka Pabla.

szczeliniec wielki szlaki turystyczne
trasa turystyczna szczeliniec wielki

Szczeliniec Wielki – Informacje praktyczne

  • Będziecie potrzebowali ok 2h na zwiedzanie
  • Parking w Karłowie 10 zł
  • Trasa praktycznie dla każdego, choć wózkiem dziecięcym nie przejedziecie
  • W sezonie wejście do Labiryntu Skalnego płatne 10 zł bilet normalny, 5 zł ulgowy
  • Po sezonie wejście opcjonalne, na własną odpowiedzialność
  • Noclegi w schronisku rezerwujcie ze sporym wyprzedzeniem – http://naszczelincu.pl
  • Duże plecaki zostawicie gdzieś na dole, będzie ciężko z nimi się przeciskać
  • Wybierzcie się tutaj wcześnie rano, albo po sezonie
  • Karłów na wirażu posiada sklep spożywczy oraz kilka restauracji
  • Bezpłatne toalety znajdują się przy „Wejściu” na szlak
  • Jeśli zastanawiacie się jak wyglądają widoki na żywo ze schroniska, kliknijcie tutaj 🙂
  • Wpis w dużej mierze powstał w oparciu o informacje zawarte na stronie schroniska 

Udanego górskiego wędrowania! Justii i Krystek 🙂

góry stołowe najwyższy szczyt
Szczeliniec Wielki
Czy wpis był dla Ciebie pomocny?
[Głosów: 79   Average: 4.7/5]

17 komentarzy

    • To prawda, jednak to na Szczelińcu Wielkim również zwane jest „Szwajcarką” 🙂

    • Warto dodać, że osoby o większej masie ciała mogą mieć problem. Mąż z brzuszkiem ledwo się przecisnął w kilku miejscach. Z dzieckiem w nosidełku był spory problem. A trasa dla mało wprawionych turystów i ludzi o kiepskiej kondycji fizycznej jest mocno wymagająca, koleżanka we wczesnej ciąży mimo dobrej kondycji tak się przeciążyła że wylądowała w szpitalu.

      • Po mojemu to nie była w dobrej kondycji skoro wylądowała w szpitalu, to jest jedno z lżejszych podejść

  1. Przepraszam przez pomyłkę kliknąłem jedną gwiazdkę zamiast pięciu!Artykuł bardzo pomocny dla mnie nawet sześć gwiazdek,niestety nie da się naprawić błędu:(

    • dziękujemy za wiadomość, w takim wypadku będziemy doliczać sobie brakujące gwiazdki w naszych głowach 🙂 wszystkiego dobrego w 2020, pozdrawiamy!

  2. Dziękuję za wspaniały opis! Praktyczny, pomocny, zabawny, wciągający. Jadę tam dzisiaj, co prawda nie zaryzykuję wejścia na płatną część szlaku, ale czuję, że klimat poczuję 🙂 A wrócę, gdy stopnieją lody ☀️

  3. Wow!! Bardzo dziękuję za Wasz blog. Jest świetnie i lekko napisany Dzięki Wam przeszłam z córką przez Gory Stołowe przez najbardziej malownicze trasy.
    Na pewno skorzystam planując kolejne wylrawy. Wszystkiego dobrego 😁

  4. w ogole nie ładują mi się zdjecia na waszej stronie. Są same opisy. Co moze byc nie tak?

    super blog!

  5. Szczeliniec WIelki jest uroczy miejsce, nie wyobrażam sobie żeby będąc w Kudowie nie odwiedzić!
    Warto można zakochać się od pierwszego wejrzenia!

    Polecam dostanie się tam z Kudowy taksówką, koszt około 50 zł.
    Parking często jest zatłoczony i nie ma gdzie zaparkować oraz jest płatny, a autobusy jeżdżą sporadycznie.

  6. Czy z dzieckiem 1.5 rocznym możliwe wejście? Pewnie trochę na nogach trochę w nosidle

  7. Świetnie opisane trasy, wykorzystaliśmy i troszkę zmodyfikowaliśmy pod własne potrzeby i czas.
    Samochód zostawiliśmy w Kudowie, do Karłowa taksówką 40 zł i w gratisie opowieści Pana kierowcy. Nocleg w schronisku, piękny zachód i wschód słońca. Dobrze, że zdecydowaliśmy o noclegu z niedzieli na poniedziałek, tłoku brak. Pyszne śniadanie w Zajeździe Karłów.

Write A Comment