Łysica Góry Świętokrzyskie
Korona Gór Polski

Czas: 1h 23 min, Dystans: 3,9 km, Przewyższenie: 254 m

Łysica jest najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich, która po ostatnich badaniach, nieco nam urosła i jej wysokość wynosi obecnie 613,96 m. Może szczyt jest najniższym szczytem wśród bractwa Korony Gór Polski. to jednak może pochwalić się dwoma wierzchołkami. Łysica leży w ciekawym geologicznie rejonie, ponieważ Góry Świętokrzyskie były przez wieki wypiętrzane, zalewane, dewastowane przez lodowce i tak parokrotnie. Można by rzec, że to góry stare jak świat, a przynajmniej jedne z najstarszych na kontynencie. Nie są to potężne góry. Niechaj o ich wielkości świadczy, fakt, że jest to jedno z nielicznych miejsc w świętokrzyskim, gdzie wysokość względem dolin przekracza 300 metrów. Sami widzicie, nie może być ciężko na szlaku. Zapraszamy do spaceru! Wędrówka na szczyt rozpoczyna się w miasteczku Święta Katarzyna i trwa około 55 minut.

Góry Świętokrzyskie Skąd Nazwa?

Nazwa gór pochodzi od relikwii przechowywanych w tabernakulum, w tutejszym klasztorze na Łysej Górze. Wszystko zaczęło się tysiąc lat temu, gdy na zaproszenie Chrobrego w tutejsze lasy przybył na polowanie Emeryk, węgierski królewicz. Polujący w świętokrzyskich borach młodzian dojrzał przepięknego jelenia. A w jego porożu olśniewający krzyż. Zaraz po tym objawił się anioł nakazujący złożenie relikwii ze Świętego Krzyża w pobliskim klasztorze. Trudno powiedzieć, ile prawdy w tym podaniu. Ale relikwie są. Klasztor jest. Góry stoją, a nazwa zgadza się.

Góry Świętokrzyskie – Który Wierzchołek Jest Najwyższy?

Co ważne w tej opowieści, Łysica czyli Góra Świętej Katarzyny ma dwa wierzchołki. Do niedawna najwyższym punktem Gór Świętokrzyskich, był zachodni wierzchołek na którym znajduje się replika krzyża z 1930 roku, wysoki na 613,31 m. I przez długi czas oficjalnie uznawano, że wschodni wierzchołek, nazywany Skałą Agaty lub Zamczyskiem jest tylko dodatkiem. Ale dziś to ona króluje. Ponieważ ponowne badania przeprowadzone w roku 2018 potwierdziły, że Skała Agaty jest wyższa od zachodniego wierzchołka o 65 cm! Zatem Góry Świętokrzyskie mają swojego nowego władcę, jakim jest Skała Agaty mierząca dokładnie 613,96 m. Choć to na abdykujący wierzchołek jest poprowadzony szlak to jak głoszą plotki, dyrekcja Świętokrzyskiego Parku Narodowego planuje dodanie ścieżki dydaktycznej na Skałę Agaty.

Łysica Dojazd oraz Parking

Najdogodniejszy punktem wyjścia na najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich jest wieś Święta Katarzyna, Znajduje się ona nie dalej niż 24 km na północny wschód od Kielc. Na miejscu,  samochód możecie pozostawić na dwóch parkingach. Oba w bezpośrednim sąsiedztwem klasztoru Bernardynek, którego nie sposób nie zauważyć przejeżdżając przez osadę. Pierwszy z nich, bezpłatny, całkiem spory, znajduje się około 200 metrów od szlaku (bliżej centrum). Drugi natomiast, przy samym szlaku, należy do klasztoru, a siostry proszą o dobrowolny datek do puszki świętego Antoniego na krużgankach klasztoru. Latem, szpaler drzew może przesłonić i utrudnić jego lokalizację. Dlatego warto pamiętać, że trzeba wjechać w szutrową drogę, której strzeże znak „zakaz wjazdu” z wyłączeniem mieszkańców (pierwsze zdjęcie poniżej) i skręcić kilkanaście metrów dalej w prawo.

Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie

Kapliczka Żeromskiego oraz Klasztor Świętej Katarzyny

Zaraz obok parkingu, na terenie dawnego cmentarza, znajduje się biała, niepozorna kapliczka,. Jest ona nazywana kapliczką Żeromskiego (zdjęcie numer dwa). Kapliczka została tak ochrzczona nie dlatego, że spoczywa tutaj Żeromski, a raczej z uwagi na jego „twórczość”. Sama kapliczka została wzniesiona z końcem XVIII wieku dla rodziny Jankowskich. W roku 1882  w okolicy pojawił się młody, 18 letni Stefan oraz jego szkolny kolega Jan Stróżecki, którzy wyryli w środku dwa podpisy. Jest to jedyny zachowany autograf pisarza z tamtych lat. Później Żeromski w noweli “Puszczy Jodłowej” tak pisał o kapliczce ulokowanej na skraju lasu,:

„Gdy z Janem Stróżeckim dotarliśmy do świątynki białej ujrzeliśmy napis wyryty ostrzem bagnetu czy też pałasza “Szczyt moich cierpień zrównał się z tą górą”. I data rok 1863. Pod tym inskryptium nieznanego powstańca, który zataił swoje imię i nazwisko ochoczy wyrżnąłem na tynku: Stefan Żeromski, uczeń klasy drugiej”

Zespół Klasztorny Bernardynek Święta Katarzyna

Tutejszy klasztor u podnóża Łysicy został założony w drugiej połowie XV wieku. Początkowo był zakonem bernardynów ze Świętego Krzyża  i dopiero w roku 1815, klasztor został przekazany bernardynkom z Dziewicy, które utraciły swój ówczesny dach nad głową w wyniku pożaru. Niestety przez lata klasztor przebudowywany i modernizowany, dziś w zasadzie nie przykuwa oka. W środku nie jest lepiej, ponieważ zabytkowe wyposażenie świątyni spaliło się w pożarze w XIX wieku. Przewodniki opisują je jako nijakie. Powiada się, że klasztor powstał na miejscu minionej, niegdysiejszej, pogańskiej świątyni.

Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie

Góry Świętokrzyskie – Szlak ze Świętej Katarzyny na Łysicę

Korona Gór Polski

Przez wieś przechodzi Główny Szlak Świętokrzyski, znakowany na czerwono im. Edmunda Massalskiego, który wiedzie na trasie Gołoszyce – Kuźniaki i to on zawiedzie Was na szczyt Łysicy. Początkowo czerwony szlak z parkingu wiedzie wzdłuż klasztornych  murów, w towarzystwie niebieskiego znacznika. Obie ścieżki rozdzielają się przy bramach Parku. Niebieski szlak odbija na północ do Bodzentyna, natomiast czerwony, skręca w prawo. Przed wejściem na niektóre obszary Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest pobierana opłata. Będą to szlaki: niebieski i czerwony szlak na Święty Krzyż, czerwony szlak na odcinku Święta Katarzyna – Łysica – Huta Szklana, oraz galeria widokowa na gołoborzu na Łysej Górze. Bilet normalny kosztuje 7 pln, a ulgowy połowę tej kwoty. W grudniu przywitała nas informacja, że sprzedaż biletów prowadzana jest w Świętej Katarzynie. Plusem jest fakt, że bilety zakupione w dowolnym punkcie, obowiązują również na pozostałych obszarach płatnych, w danym dniu.

Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego i na szlak prowadzący na Łysicę trzeba zapłacić 7 zł za bilet normalny i połowę tej kwoty za bilet ulgowy.

Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Kapliczka Świętego Franciszka

Łysica Szlak – Góry Świętokrzyskie

Są to stare góry, które widziały sporo w swojej historii. I niestety również tych złych rzeczy. Zaraz za bramą po prawej stronie jest obelisk upamiętniający mieszkańców okolic wymordowanych przez Niemców, a po lewej stronie znajdują się groby żołnierzy AK. Podczas wojny pluton niemieckiej żandarmerii stacjonował wówczas w pomieszczenia opactwa. Nieco wyżej, również po lewej stronie, znajduje się pomnik najsłynniejszego tutejszego chuligana, Stefana Żeromskiego, urodzonego w nieodległej wsi Strawczyn. Jednak praktycznie od samego progu Parku, prawie całą uwagę skupia na sobie ulokowana, na środku ścieżki, całkiem sporych rozmiarów kapliczka.

Kapliczka Świętego Franciszka oraz Źródełko

Kapliczka pochodzi z XIX wieku i znajduje się na niewielkiej polanie w Puszczy Jodłowej tuż przy szlaku prowadzącym na Łysice. Patronem kapliczki jest św. Franciszek, opiekun niewidomych. Nieco poniżej kapliczki, znajduje się źródło, z którego wypływa lekko zmineralizowana woda. W opinii wielu osób, źródełko jest uznawane za święte. Powiadają, że jej woda działa zbawiennie na choroby oczu. Chociaż to akurat zapewne nie przypadek. Ponieważ, setki lat temu, gdy w dolinie nie myślano o świątyniach, szczyt Łysicy zwieńczał zamek. Jego lokatorkami były dwie siostry. Starsza, zachłannie pragnęła warowni wyłącznie dla siebie. I gdy w zakamarach komnat knuła potajemnie morderstwo, nad warownie nadciągnęła potężna burza. Niebo przecinały błyskawice aż gigantyczny grom roztrzaskał zamek, pozostawiając na zboczach rumowisko. Dziś mylnie nazywane przez większość gołoborzem 😊 Gdy młodsza, dostrzegła co się wydarzyło, zasiadła i zapłakała. Łzy spływały po policzkach, ramionach, stopach, wsiąkając w gruzowisko. Jednak nie przepadły, dały początek źródła u stóp Łysicy.

W grudniowe popołudnie spotkaliśmy tutaj więcej osób napełniających bukłaki wodą aniżeli turystów pragnących zdobyć szczyt.

Łysica
Łysica
Góry
Góry
Góry

Łysica – Najwyższy Szczyt Gór Świętokrzyskich

Od kapliczki dzieli Was trzy kwadranse nim pojawicie się na szczycie. Szlak nie jest wymagający. Prawie cały czas czuć, że się wznosi, jednak nie jest są to szaleńczo ostre podejście. Czasem na ścieżce, musicie uważać na sporą ilość wystających głazów i kamieni, które odrobinę utrudniają poruszanie. Półmetkiem zmagań całej trasy jest zakręt 90 stopni, znajdujący się tuż za drewnianym korytarzem. Oznaką, że szczyt jest już tuż, tuż jest natomiast gołoborze po lewej stronie. Według badań „amerykańskich naukowców”, w miejscach wolnych od boru, można by rzec, że łysych, swoje sabaty urządzały wiedzmy. Stąd nazwa, Łysica. Drugim równie znanym szczytem wraz z sabatami jest Babia Góra. Tam też odnajdziecie rumowisko skalne, przypadek?😊

Łysica
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie
Łysica

Trzeba przyznać, że nie jest to widokowy szlak. Oficjalnie, około 95% powierzchni Parku stanowią lasy. Jedynie na szczycie macie szanse spojrzeć gdzieś dalej aniżeli zza czwarte drzewo w las. Choć jest to raptem bardzo wąski wycinek horyzontu. Na kierunku północnym, dojrzycie Górę Miejską oraz Psarską. Na pierwszym wierzchołku znajdziecie replikę krzyża z roku 1930 roku oraz praktycznie niewidoczne pozostałości wieży triangulacyjnej. Do Agaty jest jeszcze 11 minut, jednak szlak nie przechodzi przez ten wierzchołek.

Parokrotnie rozważaliśmy przejście całego grzbietu, od Świętej Katarzyny do Nowej Soli, przez Łysicę oraz Łysą Górę. Nie jest to bardzo długa trasa, według czasówek na mapach online powinna zająć około 5,5 h, według szlakówek na szlaku 7,5 h. Jednak z uwagi na brak sensownej komunikacji publicznej, która umożliwiłaby powrót do samochodu, porzuciliśmy tą opcję i zdecydowaliśmy się odwiedzić dwie największe atrakcje Gór Świętokrzyskich z osobna.

Łysica Podsumowanie

Mimo ze mało co widać po drodze, to sporo frajdy daje sam spacer jodłowym lasem, który w niższych partiach jest uzupełniony przez buk. Warto pamiętać, że tutejsze drzewa są jednymi z najwyższych w kraju! Rekordzistka Polski, daglezja zielona rośnie na stokach Klimczoka, ale tutaj 270 letnia jodła wzbiła się ku niebu aż na 51 metrów. Żeby lepiej zobrazować sobie wysokość takiego drzewa, warto wyobrazić sobie ile ma 11 piętrowy wieżowiec (~70m) 😊 Dominacja jodły przy silnym zwarciu, sprawia że bywa tutaj miejscami wyjątkowo mrocznie. A jeśli dodać do tego, że w tutejszym lesie żyje 187 gatunków pająków to mogą pojawić się wątpliwości czy warto jechać w Góry Świętokrzyskie? My jednak uspokajamy, bo szalenie warto!

Łysica
Łysica

Łysica Góry Świętokrzyskie Informacje Praktyczne

  • Bilet wstępu do Parku kosztuje 7 pln (normalny)
  • Opłata za parking kosztuje 10 pln
  • Łysica Góry Świętokrzyskie pogoda – sprawdź tutaj lub tutaj
  • Na Łysicę możecie wejść od strony Świętej Katarzyny lub Kokonina. Choć w obu wariantach będzie to czerwony szlak, to ciekawszą opcją jest wersja opisana przez nas wyżej.
  • Łysica noclegi – możecie zapytać w schronisku w Świętej Katarzynie
  • Góry Świętokrzyskie mapa
  • Świętokrzyski Park Narodowy – kliknij tutaj

Twoja Opinia Pomoże Innym Turystom 🙂
Dodaj Komentarz

Czy wpis był dla Ciebie pomocny?
[Głosów: 10   Average: 5/5]

5 komentarzy

  1. Agata Zając Reply

    Wybieramy się z moim mężem w tym roku właśnie w Góry Świętokrzyskie, a ponieważ na imię mam Agata, warto byłoby odwiedzić imienniczkę 😊 Zające ze wschodu pozdrawiają Hasających 😊

    • Takie mało oczywiste Góry gdy się szuka pomysłu na wyjazd, ale całkiem przyjemne 🙂

  2. Jacek Makarski Reply

    Dzień dobry,

    czy jest tam możliwość wzięcia pieczątki do Korony Gór Polski ?

Write A Comment